Działalność społeczna

Będąc niepełnoletnim, Mikołaj w 2019 r. uzyskał zgodę sądu rodzinnego, dzięki której mógł ufundować Fundację na rzecz Praw Ucznia. I tak, od 18 listopada 2019 r. do początku października 2026 r. był jej prezesem. W ramach swojej działalności Fundacja podejmowała aktywności edukacyjne oraz interwencyjno-poradnicze.

Gdy idzie o pierwszy filar, Fundacja od początku swojej działalności organizowała Olimpiadę Wiedzy o Prawach Ucznia (w pierwszej edycji w roku szkolnym 2019/2020 jako konkurs, od 2020/2021 jako olimpiada), której przewodniczącym Komitetu Głównego i głównym organizatorem był Mikołaj. W roku szkolnym 2024/2025 do I etapu Olimpiady szkoły z całej Polski zapisały aż 753 osoby, a jej organizację wsparli m.in.: Marszałek Sejmu, Prezes Rady Ministrów, Minister Sprawiedliwości, Minister Edukacji Rzeczniczka Praw Dziecka oraz Przewodniczący Komitetu Nauk Prawnych PAN.

Mikołaj regularnie wygłasza ponadto wykłady, prelekcje i szkolenia z zakresu praw i obowiązków uczniowskich. Przykładami miejsc, w których zostały one wygłoszone, są: Warszawa, Kraków, Poznań, Oborniki Wielkopolskie (i okoliczne sołectwa), Radomsko, Krzyżowa czy Bolewice. W marcu 2024 r. na zaproszenie Rzeczniczki Praw Dziecka Mikołaj wygłosił na jej stronie na Facebooku webinar nt. praw i obowiązków uczniowskich oraz sposobów ochrony praw w szkole.

Działalność interwencyjno-poradnicza Fundacji obejmowała regularne wspomaganie wszystkich osób, które zwracały się do Fundacji z problematycznymi sytuacjami mającymi miejsce w ich szkołach (czy szkołach ich dzieci). Rok rocznie do Fundacji wpływało kilkaset próśb o pomoc.

W 2021 r. Mikołaj został ponadto obserwatorem z ramienia Fundacji do Child Rights Connect – organizacji z siedzibą w Genewie, która jest zapleczem merytoryczno-administracyjnym dla Komitetu Praw Dziecka ONZ. W marcu 2024 r. Minister Edukacji powołała z kolei Mikołaja do eksperckiego Zespołu ds. Praw i Obowiązków Ucznia, który miał na celu przygotować projekt ustawy reformujący tę materię oraz przygotowujący prawne podstawy dla funkcjonowania przyszłego ogólnokrajowego Rzecznika Praw Ucznia. Ustawa będąca efektem prac Zespołu została zawetowana przez Prezydenta RP.

1 października 2026 r. Mikołaj Wolanin został powołany na stanowisko Pełnomocnika Ministra Edukacji ds. uczniów i polityki młodzieżowej. Do jego zadań należy m.in. przygotowywanie propozycji rozwiązań prawnych i inicjatyw w zakresie spraw dotyczących uczniów, w szczególności ich praw i obowiązków, a także polityki młodzieżowej.

W 2017 r. Mikołaj był marszałkiem XXIII sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży. Od 2018 do 2022 r. zaś współorganizatorem obrad Parlamentu Młodych Rzeczypospolitej Polskiej (w pierwszej edycji pn. Parlament Dzieci i Młodzieży; zainicjowanego w wyniku odwołania XXIV sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży w 2018 r.). Mikołaj to także założyciel i były redaktor prowadzący „Gazety Kongresy” – młodzieżowego miesięcznika.

Od lutego 2022 r. do czerwca 2023 r. pracował w Punkcie Pobytu Krótkoterminowego dla Uchodźców z Ukrainy prowadzonym przez m.st. Warszawę – najpierw jako wolontariusz, a od maja 2022 r. jako pełnoetatowy pracownik Warszawskiego Ośrodka Interwencji Kryzysowej, głównie na zmiany nocne (by połączyć pracę z własną Fundacją i dwoma kierunkami studiów). Punkt zakończył swoje działanie w czerwcu 2023 r. w związku ze stosowną decyzją warszawskiego Magistratu, a w trakcie swojego działania przyjął ponad 7000 osób.